Nếu bạn là kỹ sư IT Việt Nam, học tiếng Nhật không chỉ để thi JLPT. Mục tiêu thật sự thường là đọc ticket, hiểu spec, báo cáo tiến độ, trao đổi với PM hoặc trở thành BrSE.
Vì vậy lộ trình học nên khác với người học tiếng Nhật du lịch hoặc học phổ thông.
Nếu muốn luyện ngay thay vì chỉ đọc lộ trình, mở trang tiếng Nhật IT cho kỹ sư và BrSE, làm bài luyện tiếng Nhật IT, hoặc đi theo checklist 14 ngày.
Trả lời nhanh: kỹ sư IT nên học gì trước?
- Trình độ hiện tại
- N5-N4
- Việc nên học trước
- câu đơn, từ task cơ bản, cách hỏi lại
- Mục tiêu thực tế
- đọc được ticket ngắn
- Trình độ hiện tại
- N3
- Việc nên học trước
- ticket, spec, bug report, daily meeting
- Mục tiêu thực tế
- trao đổi với team Nhật bằng câu ngắn
- Trình độ hiện tại
- N2 hoặc N3 chắc
- Việc nên học trước
- review, release, phỏng vấn, BrSE
- Mục tiêu thực tế
- giải thích vấn đề và đề xuất phương án
Nếu mục tiêu là đi làm dự án Nhật, đừng học từ vựng IT rời rạc. Hãy học theo tình huống: nhận ticket, hỏi spec, báo bug, báo tiến độ, xin review.
Chọn phần học theo tình huống công việc:
- Bạn cần làm gì trong dự án Nhật?
- Đọc task và hỏi điều kiện hoàn thành
- Học trước
- Mẫu câu ticket
- Luyện tiếp
- Luyện ticket
- Bạn cần làm gì trong dự án Nhật?
- Xác nhận yêu cầu hoặc tài liệu thiết kế
- Học trước
- Mẫu câu spec
- Luyện tiếp
- Từ vựng IT tiếng Nhật
- Bạn cần làm gì trong dự án Nhật?
- Báo lỗi và nói nguyên nhân đang điều tra
- Học trước
- Mẫu câu bug report
- Luyện tiếp
- Bài luyện tiếng Nhật IT
- Bạn cần làm gì trong dự án Nhật?
- Báo tiến độ trong daily meeting
- Học trước
- Mẫu câu báo cáo tiến độ
- Luyện tiếp
- Checklist 14 ngày
Nếu muốn đọc hướng dẫn theo từng tình huống trước khi luyện, bắt đầu từ ticket cho developer, hỏi lại spec, báo cáo bug, daily meeting IT, code review và deploy/release.
Có cần JLPT không?
Có, nhưng JLPT không đủ.
- Mục tiêu
- Đọc tài liệu đơn giản
- Mức tiếng Nhật nên có
- N4-N3
- Mục tiêu
- Chat với team Nhật
- Mức tiếng Nhật nên có
- N3
- Mục tiêu
- Họp và báo cáo tiến độ
- Mức tiếng Nhật nên có
- N3-N2
- Mục tiêu
- BrSE
- Mức tiếng Nhật nên có
- N2 hoặc N3 rất chắc + kỹ năng giao tiếp dự án
JLPT giúp chứng minh nền tảng. Nhưng trong công việc, bạn còn cần từ vựng IT, cách nói lịch sự và khả năng diễn đạt vấn đề rõ ràng.
Nếu bạn đang ở khoảng N5-N4, hãy học ngữ pháp N4 và làm bài luyện N4 miễn phí trước khi chuyển sang từ vựng dự án IT.
Khi đã sẵn sàng luyện câu dùng trong dự án, hãy bắt đầu từ mẫu câu ticket, mẫu câu spec và mẫu câu báo cáo tiến độ. Nếu cần bài mẫu cụ thể hơn, đọc cách xử lý ticket tiếng Nhật và cách hỏi lại spec tiếng Nhật.
Nên chọn lộ trình nào?
- Mục tiêu
- Đọc ticket
- Bắt đầu từ
- từ task + mẫu hỏi điều kiện hoàn thành
- Không nên làm
- học danh sách thuật ngữ quá rộng
- Mục tiêu
- Họp daily
- Bắt đầu từ
- 5-10 câu báo cáo cố định
- Không nên làm
- cố nói câu dài khi chưa chắc ý
- Mục tiêu
- Báo bug
- Bắt đầu từ
- nguyên nhân, tái hiện, môi trường, hướng xử lý
- Không nên làm
- chỉ viết "bug desu" hoặc im lặng
- Mục tiêu
- BrSE
- Bắt đầu từ
- yêu cầu, spec, review, điều phối
- Không nên làm
- chỉ dựa vào JLPT mà thiếu ngôn ngữ dự án
Lộ trình tốt nhất là học ít từ hơn nhưng dùng được ngay trong câu hoàn chỉnh.
5 nhóm tiếng Nhật kỹ sư IT nên học
1. Từ vựng dự án
Ví dụ:
- 日本語
- 仕様
- Nghĩa
- spec, yêu cầu kỹ thuật
- 日本語
- 要件
- Nghĩa
- requirement
- 日本語
- 設計
- Nghĩa
- thiết kế
- 日本語
- 実装
- Nghĩa
- implement
- 日本語
- 確認
- Nghĩa
- xác nhận
- 日本語
- 修正
- Nghĩa
- sửa
- 日本語
- 不具合
- Nghĩa
- bug
- 日本語
- 締め切り
- Nghĩa
- deadline
Đọc tiếp: Từ vựng IT tiếng Nhật, sau đó luyện câu hỏi spec, câu xử lý bug hoặc đọc bài báo cáo bug tiếng Nhật.
2. Câu báo cáo tiến độ
Bạn cần nói được:
- 本日中に対応します。
- 仕様を確認しています。
- 修正が完了しました。
- 明日までに共有します。
- まだ原因を調査中です。
Luyện thêm: mẫu câu báo cáo tiến độ.
3. Câu hỏi khi không hiểu
Không hiểu mà im lặng là rủi ro lớn trong dự án. Hãy học cách hỏi:
- もう一度説明していただけますか。
- この仕様はAという理解でよろしいでしょうか。
- 優先度を確認してもよろしいでしょうか。
- 期限はいつまででしょうか。
Luyện thêm: mẫu câu ticket và mẫu câu meeting.
4. Đọc ticket và spec
Khi đọc ticket tiếng Nhật, hãy tìm:
- Mục tiêu của task.
- Điều kiện hoàn thành.
- Deadline.
- Người cần xác nhận.
- Chỗ chưa rõ để hỏi lại.
Nếu task liên quan release hoặc review, học thêm mẫu câu deploy/release và mẫu câu code review.
5. Phỏng vấn công ty Nhật
Ngoài giới thiệu bản thân, bạn nên chuẩn bị:
- Dự án đã làm.
- Tech stack.
- Vai trò trong team.
- Cách xử lý bug khó.
- Lý do muốn làm với công ty Nhật.
Nếu bạn muốn chuyển từ developer sang BrSE, đọc thêm lộ trình developer lên BrSE, phỏng vấn BrSE tiếng Nhật, giới thiệu bản thân BrSE, cách nói về dự án bằng tiếng Nhật và câu hỏi phỏng vấn công ty Nhật cho developer.
Ví dụ một ngày làm việc cần tiếng Nhật IT
Giả sử bạn là developer trong dự án web với khách hàng Nhật. Một ngày có thể diễn ra như sau:
Buổi sáng, bạn đọc ticket mới và thấy câu “検索条件を追加してください”. Nếu chỉ hiểu từng từ, bạn biết cần thêm điều kiện tìm kiếm. Nhưng để làm đúng, bạn cần hỏi thêm điều kiện nằm ở màn hình nào, dữ liệu lấy từ đâu và có ảnh hưởng API hay không.
Trong daily meeting, bạn cần báo cáo:
- 昨日は検索画面の修正をしました。
- 今日はAPIの確認をします。
- 仕様について一点確認したいです。
Khi gặp bug, bạn cần viết:
- こちらの環境では再現できませんでした。
- 原因を調査中です。
- 修正後、ステージング環境で確認します。
Những câu này không quá khó về ngữ pháp, nhưng nếu không luyện theo tình huống dự án, bạn sẽ mất nhiều thời gian để phản hồi.
Học gì trước nếu bạn đang ở N5 hoặc N4?
Nếu mới N5, đừng vội học toàn bộ tài liệu kỹ thuật bằng tiếng Nhật. Hãy đi theo thứ tự:
- Đọc được câu đơn: ai làm gì, ở đâu, khi nào.
- Nhớ nhóm từ task: 修正, 追加, 削除, 確認, 対応.
- Học câu báo cáo ngắn ở thể lịch sự.
- Luyện hỏi lại khi không hiểu spec.
- Sau đó mới đọc ticket dài và tài liệu thiết kế.
Nếu đang N4, bạn có thể bắt đầu đọc các bài về 仕様書, 要件定義 và ticket/task trong dự án Nhật. Đây là cầu nối tốt giữa học JLPT và làm việc thật.
Lộ trình 90 ngày cho kỹ sư IT
- Giai đoạn
- Ngày 1-30
- Việc cần làm
- Ôn N5/N4, học từ vựng công việc cơ bản
- Giai đoạn
- Ngày 31-60
- Việc cần làm
- Học câu báo cáo, câu hỏi, đọc ticket mẫu
- Giai đoạn
- Ngày 61-90
- Việc cần làm
- Luyện phỏng vấn, đọc spec ngắn, viết báo cáo tiến độ
Nếu bạn chưa biết đang ở đâu, hãy làm test trình độ N5/N4/N3/IT. Nếu kết quả nghiêng về N4, đi tiếp với bộ luyện đề N4; nếu đã đủ nền, mở N3 bridge rồi mới tăng tốc sang tiếng Nhật IT.
Kết luận
Kỹ sư IT không cần học mọi thứ trong tiếng Nhật. Hãy học đúng phần tạo giá trị trong công việc: từ vựng dự án, câu báo cáo, cách hỏi rõ yêu cầu và khả năng trình bày kinh nghiệm kỹ thuật.
Nếu mục tiêu của bạn là BrSE, đọc tiếp: Lộ trình trở thành BrSE, phỏng vấn BrSE tiếng Nhật, code review tiếng Nhật, deploy/release tiếng Nhật hoặc mở toàn bộ mẫu câu tiếng Nhật IT.
Học tiếp và ôn lại
- Nếu bạn muốn
- Chưa chắc nền N4/N3/IT của mình
- Nên làm tiếp
- Làm kiểm tra trình độ miễn phí
- Nếu bạn muốn
- Luyện câu dùng trong dự án Nhật
- Nên làm tiếp
- Mở tiếng Nhật IT và chọn ticket, spec, bug, review hoặc release
- Nếu bạn muốn
- Kiểm tra phản xạ nhanh
- Nên làm tiếp
- Làm bài luyện IT Japanese mini
- Nếu bạn muốn
- Giữ lại câu hay sai
- Nên làm tiếp
- Lưu vào trang ôn tập sau mỗi lần luyện
Câu hỏi thường gặp
Kỹ sư IT cần JLPT N mấy để làm dự án Nhật?
N3 là mốc thực tế để bắt đầu trao đổi công việc đơn giản. Nếu muốn làm BrSE hoặc họp nhiều với khách hàng, N2 hoặc N3 rất chắc sẽ an toàn hơn.
N5/N4 có học tiếng Nhật IT được không?
Có, nhưng nên học câu ngắn và từ task cơ bản trước: 修正, 確認, 追加, 対応, 期限. Chưa nên đọc spec dài ngay.
Học từ vựng IT trước hay mẫu câu trước?
Nên học theo cặp. Ví dụ học 不具合 thì nhớ luôn câu 不具合の原因を調査しています.