Tóm tắt nhanh
Trong Scrum, ba nhóm trách nhiệm chính là Product Owner, Scrum Master và Developers. Trong công ty Nhật, tên vai trò có thể bị pha trộn với PM, BrSE, tech lead, nhưng bạn vẫn nên hiểu trách nhiệm gốc để biết nên hỏi ai, báo gì và kỳ vọng gì.
Bài này giúp developer Việt Nam phân biệt vai trò trong team Scrum Nhật và tránh hiểu nhầm như "Scrum Master là quản lý" hoặc "PO là người viết toàn bộ spec".
Ba trách nhiệm chính trong Scrum
- Vai trò
- Product Owner
- Trách nhiệm chính
- Tối đa hóa giá trị sản phẩm, quản lý backlog
- Developer nên hỏi gì
- Priority, value, acceptance criteria
- Vai trò
- Scrum Master
- Trách nhiệm chính
- Giúp team dùng Scrum hiệu quả, gỡ impediment
- Developer nên hỏi gì
- Process, blocker, cải thiện team
- Vai trò
- Developers
- Trách nhiệm chính
- Tạo increment đạt chất lượng
- Developer nên hỏi gì
- Estimate, design, implement, test
Trong dự án Nhật, PO có thể là người Nhật phía khách hàng hoặc đại diện product. Scrum Master có thể là người trong team, không nhất thiết là manager. Developers bao gồm engineer, QA, designer nếu cùng tạo increment.
Product Owner làm gì?
PO chịu trách nhiệm product backlog: item nào quan trọng, vì sao, ưu tiên thế nào. PO không nhất thiết viết mọi chi tiết kỹ thuật, nhưng cần giúp team hiểu giá trị và acceptance criteria.
Khi không rõ priority hoặc value, hãy hỏi PO:
このストーリーの優先度を確認したいです。
今回のスプリントで必ず対応する必要がありますか。
Nếu acceptance criteria chưa rõ, PO hoặc người đại diện nghiệp vụ cần xác nhận.
Scrum Master làm gì?
Scrum Master giúp team cải thiện cách làm việc, bảo vệ Scrum event và hỗ trợ gỡ impediment. Scrum Master không phải người giao task kiểu cấp trên.
Bạn có thể trao đổi với Scrum Master khi:
- Daily quá dài
- Retrospective không có action
- Team bị block bởi process
- Review bị dồn cuối sprint
- Backlog chưa ready nhưng vẫn đưa vào sprint
Scrum Master tốt không làm thay team, mà giúp team tự giải quyết vấn đề tốt hơn.
Developers chịu trách nhiệm gì?
Developers không chỉ code. Team development chịu trách nhiệm tạo increment usable, đạt Definition of Done.
Nhiệm vụ có thể gồm:
- Việc
- Estimate
- Ví dụ
- Story point, risk, dependency
- Việc
- Design
- Ví dụ
- Chọn hướng kỹ thuật
- Việc
- Implement
- Ví dụ
- Code, config, migration
- Việc
- Test
- Ví dụ
- Unit, manual, regression
- Việc
- Review
- Ví dụ
- Code review, design review
- Việc
- Demo
- Ví dụ
- Trình bày increment
- Việc
- Improve
- Ví dụ
- Đề xuất kaizen trong retrospective
Nếu bạn chỉ nhận task và code im lặng, bạn chưa tận dụng đúng vai trò developer trong Scrum.
Developer Việt Nam dễ hiểu sai điểm nào?
1. Scrum Master là sếp
Scrum Master là người hỗ trợ process, không phải người giao việc theo mô hình command-control.
2. PO phải viết spec chi tiết như waterfall
PO cần làm rõ value và acceptance criteria. Nhưng Developers cũng phải hỏi, refine và đề xuất cách làm.
3. Developers chỉ code
Developers trong Scrum chịu trách nhiệm với chất lượng increment, gồm test, review, design và cải thiện process.
4. PM và PO luôn là một người
Trong công ty Nhật, PM và PO có thể tách hoặc gộp. Hãy hỏi team convention thay vì giả định.
Câu tiếng Nhật nên nhớ
- 日本語
- POに確認します。
- かな
- ぴーおーにかくにんします
- Nghĩa tiếng Việt
- Tôi sẽ xác nhận với PO.
- Dùng khi nào
- Priority/value
- 日本語
- スクラムマスターに相談します。
- かな
- すくらむますたーにそうだんします
- Nghĩa tiếng Việt
- Tôi sẽ trao đổi với Scrum Master.
- Dùng khi nào
- Process/blocker
- 日本語
- 優先度を確認したいです。
- かな
- ゆうせんどをかくにんしたいです
- Nghĩa tiếng Việt
- Tôi muốn xác nhận priority.
- Dùng khi nào
- PO
- 日本語
- 受入条件を確認させてください。
- かな
- うけいれじょうけんをかくにんさせてください
- Nghĩa tiếng Việt
- Cho tôi xác nhận acceptance criteria.
- Dùng khi nào
- Story
- 日本語
- インペディメントがあります。
- かな
- いんぺでぃめんとがあります
- Nghĩa tiếng Việt
- Có impediment.
- Dùng khi nào
- Scrum Master
- 日本語
- DoDを満たす必要があります。
- かな
- でぃーおーでぃーをみたすひつようがあります
- Nghĩa tiếng Việt
- Cần đáp ứng DoD.
- Dùng khi nào
- Developers
Checklist hỏi đúng người
- Priority/value hỏi PO hoặc PM?
- Process/blocker hỏi Scrum Master?
- Implementation/design hỏi tech lead hoặc developers?
- Bug reproduction hỏi QA/tester?
- Scope/contract hỏi PM/BrSE trước khi trả lời khách hàng?
- Câu trả lời quan trọng đã được ghi vào ticket/backlog chưa?
Học tiếp trên JLPTVN
Đọc thêm làm việc với PM và BrSE Nhật, Definition of Done, retrospective và kaizen. Luyện câu tại ticket, progress và review.
Sau khi đọc, làm bài luyện IT và lưu câu sai ở Review để quay lại đúng điểm yếu.
FAQ
Scrum Master có được giao task không?
Scrum Master có thể hỗ trợ team, nhưng trong Scrum không phải vai trò giao việc kiểu manager. Team tự tổ chức để đạt sprint goal.
PO có phải khách hàng không?
Có thể, nhưng không bắt buộc. PO là người chịu trách nhiệm value và backlog. Trong dự án SI, vai trò này đôi khi được chia giữa khách hàng, PM và BrSE.
Developer nên nói với PO bằng tiếng Nhật thế nào?
Ngắn, rõ và tập trung value/acceptance criteria. Ví dụ "このストーリーの受入条件を確認させてください".