Tóm tắt nhanh
Trong dự án Nhật, developer thường làm việc với PM, BrSE, tech lead, reviewer, QA và đôi khi khách hàng. Mỗi vai trò cần thông tin khác nhau. Nếu bạn biết hỏi đúng người, đúng nội dung và đúng thời điểm, task sẽ chạy mượt hơn rất nhiều.
Bài này giúp developer Việt Nam hiểu vai trò thường gặp và cách giao tiếp thực tế. Nếu cần mẫu câu theo tình huống, học thêm tại Tiếng Nhật IT.
Các vai trò thường gặp
Tên vai trò thay đổi theo công ty, nhưng bạn sẽ thường gặp:
- Vai trò
- Project Manager
- Tiếng Nhật/English
- PM, プロジェクトマネージャー
- Thường phụ trách
- Lịch, scope, cost, risk
- Vai trò
- BrSE
- Tiếng Nhật/English
- ブリッジSE
- Thường phụ trách
- Cầu nối yêu cầu, dịch nghiệp vụ, hỗ trợ offshore
- Vai trò
- Tech Lead
- Tiếng Nhật/English
- テックリード
- Thường phụ trách
- Kiến trúc, review kỹ thuật, hướng implement
- Vai trò
- Reviewer
- Tiếng Nhật/English
- レビュアー
- Thường phụ trách
- Review code, design, document
- Vai trò
- QA/Tester
- Tiếng Nhật/English
- テスター, QA
- Thường phụ trách
- Test case, bug report, chất lượng
- Vai trò
- Customer
- Tiếng Nhật/English
- 顧客, お客様
- Thường phụ trách
- Yêu cầu nghiệp vụ, approval
Developer không nên gửi mọi câu hỏi cho một người. Câu hỏi về priority thường hỏi PM. Câu hỏi về spec có thể hỏi BrSE hoặc người phụ trách requirement. Câu hỏi về design kỹ thuật nên hỏi tech lead.
Hỏi ai trong tình huống nào?
- Tình huống
- Deadline không kịp
- Nên hỏi ai
- PM
- Nội dung nên chuẩn bị
- Lý do, ETA mới, ảnh hưởng
- Tình huống
- Spec mơ hồ
- Nên hỏi ai
- BrSE/PM
- Nội dung nên chuẩn bị
- Chỗ chưa rõ, cách hiểu của bạn
- Tình huống
- Có 2 phương án kỹ thuật
- Nên hỏi ai
- Tech lead
- Nội dung nên chuẩn bị
- Ưu/nhược điểm từng phương án
- Tình huống
- Review comment chưa hiểu
- Nên hỏi ai
- Reviewer
- Nội dung nên chuẩn bị
- Comment nào, bạn hiểu ra sao
- Tình huống
- Bug không tái hiện
- Nên hỏi ai
- QA/Tester
- Nội dung nên chuẩn bị
- Môi trường, data, bước tái hiện
- Tình huống
- Thay đổi scope
- Nên hỏi ai
- PM/BrSE
- Nội dung nên chuẩn bị
- Yêu cầu mới, ảnh hưởng schedule
Trước khi hỏi, hãy chuẩn bị context. Một câu hỏi có context giúp người khác trả lời nhanh hơn.
Cách đề xuất phương án
Trong dự án Nhật, developer được đánh giá tốt khi không chỉ nêu vấn đề mà còn đưa phương án. Ví dụ:
対応方法としてA案とB案があります。
A案は修正範囲が小さいですが、将来的な拡張性は低いです。
B案は修正範囲が大きいですが、今後の変更に対応しやすいです。
今回は期限が近いため、A案で進めるのがよいと考えています。
Cách nói này cho thấy bạn hiểu trade-off. PM có thể quyết định nhanh hơn vì đã có thông tin về scope và deadline.
Developer Việt Nam dễ hiểu sai điểm nào?
1. "BrSE sẽ tự xử lý mọi giao tiếp"
BrSE hỗ trợ cầu nối, nhưng developer vẫn cần viết câu hỏi rõ, báo cáo rõ và hiểu context kỹ thuật. Không nên đẩy toàn bộ trách nhiệm giao tiếp cho BrSE.
2. "PM chỉ quan tâm tiến độ"
PM quan tâm cả scope, risk, cost, chất lượng và stakeholder. Khi báo vấn đề, hãy nói ảnh hưởng đến những điểm này.
3. "Reviewer comment nghĩa là không hài lòng"
Review comment là một phần quy trình. Nếu chưa hiểu, hỏi lại bình tĩnh. Không nên sửa đại chỉ để close comment.
4. "Khách hàng hỏi gì thì trả lời ngay"
Nếu câu hỏi ảnh hưởng scope, contract hoặc deadline, cần xác nhận với PM/BrSE trước khi trả lời chính thức.
Câu tiếng Nhật nên nhớ
- 日本語
- 相談させてください。
- かな
- そうだんさせてください
- Nghĩa tiếng Việt
- Cho tôi trao đổi/xin ý kiến.
- Dùng khi nào
- Khi cần hướng xử lý
- 日本語
- A案とB案があります。
- かな
- AあんとBあんがあります
- Nghĩa tiếng Việt
- Có phương án A và B.
- Dùng khi nào
- Khi đề xuất
- 日本語
- 影響範囲を共有します。
- かな
- えいきょうはんいをきょうゆうします
- Nghĩa tiếng Việt
- Tôi chia sẻ phạm vi ảnh hưởng.
- Dùng khi nào
- Báo với PM/lead
- 日本語
- 優先度を確認したいです。
- かな
- ゆうせんどをかくにんしたいです
- Nghĩa tiếng Việt
- Tôi muốn xác nhận priority.
- Dùng khi nào
- Nhiều task
- 日本語
- レビューコメントについて確認させてください。
- かな
- れびゅーこめんとについてかくにんさせてください
- Nghĩa tiếng Việt
- Cho tôi xác nhận về review comment.
- Dùng khi nào
- Khi chưa hiểu comment
- 日本語
- 再現手順を確認したいです。
- かな
- さいげんてじゅんをかくにんしたいです
- Nghĩa tiếng Việt
- Tôi muốn xác nhận bước tái hiện.
- Dùng khi nào
- Bug QA
- 日本語
- PMに確認してから回答します。
- かな
- ぴーえむにかくにんしてからかいとうします
- Nghĩa tiếng Việt
- Tôi sẽ xác nhận với PM rồi trả lời.
- Dùng khi nào
- Khi cần tránh tự quyết
Checklist trước khi hỏi PM/BrSE
- Câu hỏi có nêu ticket hoặc chức năng liên quan không?
- Bạn đã đọc spec/comment hiện có chưa?
- Bạn đã viết cách hiểu của mình chưa?
- Có ảnh hưởng deadline, scope hoặc release không?
- Có phương án đề xuất không?
- Cần ghi lại câu trả lời vào ticket không?
Học tiếp trên JLPTVN
Đọc thêm Hou-ren-sou trong dự án IT Nhật, ticket trong dự án Nhật, review trong dự án Nhật. Luyện mẫu câu ở spec, progress, review và bài luyện IT.
Khi luyện xong, mở Review để giữ lại câu sai về PM, BrSE và review comment.
FAQ
Developer có nên nói trực tiếp với khách hàng Nhật không?
Tùy vai trò và quy định dự án. Nếu được phép, vẫn nên thống nhất với PM/BrSE về phạm vi trả lời, đặc biệt với câu hỏi liên quan scope hoặc deadline.
Khi PM và tech lead nói khác nhau thì làm gì?
Hãy ghi rõ điểm khác nhau và đề nghị xác nhận chung. Không nên tự chọn một bên nếu quyết định ảnh hưởng lớn.
BrSE có cần biết code không?
Nhiều BrSE có nền tảng kỹ thuật, nhưng mức độ khác nhau. Khi trao đổi, hãy giải thích đủ context thay vì chỉ gửi log hoặc stack trace.