Tóm tắt nhanh
Definition of Done, thường viết DoD, là tiêu chuẩn chung để team biết một backlog item đã thật sự hoàn thành. Trong dự án Nhật, "code xong" hiếm khi đủ. Có thể cần test, review, update tài liệu, xác nhận wording, kiểm tra quyền và không có bug nghiêm trọng.
Bài này giúp developer Việt Nam hiểu DoD và tránh tình trạng nói xong nhưng review hoặc QA vẫn trả lại nhiều lần.
Definition of Done là gì?
DoD là checklist chất lượng áp dụng cho increment. Nó giúp team thống nhất trước: khi nào story được xem là Done.
Ví dụ DoD đơn giản:
- Điều kiện
- Code hoàn thành
- Ý nghĩa
- Logic đã implement
- Điều kiện
- Review pass
- Ý nghĩa
- PR được approved
- Điều kiện
- Test pass
- Ý nghĩa
- Unit/manual test liên quan pass
- Điều kiện
- Acceptance criteria pass
- Ý nghĩa
- Đáp ứng điều kiện chấp nhận
- Điều kiện
- Không có bug nghiêm trọng
- Ý nghĩa
- Không còn blocker
- Điều kiện
- Tài liệu cập nhật
- Ý nghĩa
- Nếu spec/API thay đổi
- Điều kiện
- Deploy được
- Ý nghĩa
- Không phá build hoặc release
Nếu team không có DoD rõ, mỗi người sẽ hiểu "xong" khác nhau. Developer có thể nói xong khi code xong, QA chỉ xem xong khi test pass, PO chỉ xem xong khi acceptance criteria pass.
Done khác To Do và In Progress thế nào?
Trong board Scrum, bạn có thể thấy To Do, In Progress, Review, Testing, Done. Nhưng trạng thái Done nên có tiêu chuẩn rõ.
- Trạng thái
- To Do
- Cách hiểu
- Chưa bắt đầu
- Trạng thái
- In Progress
- Cách hiểu
- Đang implement hoặc điều tra
- Trạng thái
- Review
- Cách hiểu
- Đang chờ review code/document
- Trạng thái
- Testing
- Cách hiểu
- Đang kiểm tra
- Trạng thái
- Done
- Cách hiểu
- Đã đáp ứng DoD
Không nên move Done chỉ vì đã tạo PR. Nếu review chưa pass hoặc test chưa xong, đó chưa phải Done.
Developer Việt Nam dễ hiểu sai điểm nào?
1. "Em code xong rồi" nghĩa là task xong
Với Scrum, code xong chỉ là một bước. Hãy nói rõ "実装は完了しました。現在レビュー待ちです".
2. DoD là việc của Scrum Master
Scrum Master hỗ trợ process, nhưng cả team chịu trách nhiệm với DoD. Developer cần tự kiểm tra trước khi nói Done.
3. DoD càng dài càng tốt
DoD nên đủ để bảo vệ chất lượng, nhưng nếu quá nặng, team không hoàn thành được sprint. Cần thực tế.
4. Mỗi story có DoD khác nhau hoàn toàn
DoD là tiêu chuẩn chung. Story cụ thể có thêm acceptance criteria riêng. Hai thứ này bổ sung cho nhau.
Mẫu nói trạng thái chính xác
Thay vì nói "完了しました" quá sớm, hãy nói trạng thái cụ thể:
- Trạng thái
- Code xong
- Câu tiếng Nhật
- 実装は完了しました。
- Trạng thái
- Đang chờ review
- Câu tiếng Nhật
- 現在レビュー待ちです。
- Trạng thái
- Đã sửa review comment
- Câu tiếng Nhật
- レビューコメントの対応が完了しました。
- Trạng thái
- Test xong
- Câu tiếng Nhật
- テストが完了しました。
- Trạng thái
- Đạt DoD
- Câu tiếng Nhật
- Definition of Doneを満たしています。
Nói chính xác giúp PM và team không hiểu nhầm.
Câu tiếng Nhật nên nhớ
- 日本語
- 完了条件を確認します。
- かな
- かんりょうじょうけんをかくにんします
- Nghĩa tiếng Việt
- Tôi xác nhận điều kiện hoàn thành.
- Dùng khi nào
- Trước khi làm
- 日本語
- DoDを満たしています。
- かな
- でぃーおーでぃーをみたしています
- Nghĩa tiếng Việt
- Đã đáp ứng DoD.
- Dùng khi nào
- Báo Done
- 日本語
- 実装は完了しました。
- かな
- じっそうはかんりょうしました
- Nghĩa tiếng Việt
- Implement đã xong.
- Dùng khi nào
- Chưa chắc Done
- 日本語
- レビュー待ちです。
- かな
- れびゅーまちです
- Nghĩa tiếng Việt
- Đang chờ review.
- Dùng khi nào
- Board status
- 日本語
- テスト完了後にDoneにします。
- かな
- てすとかんりょうごにDoneにします
- Nghĩa tiếng Việt
- Sau test xong sẽ chuyển Done.
- Dùng khi nào
- Trạng thái
- 日本語
- 受入条件を満たしています。
- かな
- うけいれじょうけんをみたしています
- Nghĩa tiếng Việt
- Đã đáp ứng acceptance criteria.
- Dùng khi nào
- Story check
Checklist DoD cho developer
- Acceptance criteria đã pass chưa?
- PR đã được review và approve chưa?
- Test liên quan đã chạy chưa?
- Có regression risk đã kiểm tra chưa?
- Wording, permission, error case đã đúng chưa?
- Tài liệu hoặc API spec có cần update không?
- Ticket/PR đã ghi test result chưa?
Ví dụ ghi test result trước khi chuyển Done
Trong nhiều team Nhật, ticket hoặc PR nên ghi rõ đã kiểm tra gì. Ví dụ:
確認内容:
- 管理者ユーザーで一覧表示を確認しました。
- 一般ユーザーでは編集ボタンが表示されないことを確認しました。
- エラー時のメッセージを確認しました。
- 既存の検索条件に影響がないことを確認しました。
Cách ghi này giúp reviewer, QA và PO hiểu trạng thái mà không cần hỏi lại. Nếu còn phần chưa kiểm tra, hãy viết rõ “未確認” hoặc “次スプリント対応予定” thay vì để người khác đoán. Sự minh bạch này rất hợp với cách quản lý chất lượng trong dự án Nhật.
Học tiếp trên JLPTVN
Đọc thêm chất lượng và test trong dự án Nhật, sprint review, backlog và user story. Luyện câu tại review và bug.
Sau khi đọc, làm bài luyện IT và lưu câu sai ở Review để quay lại đúng điểm yếu.
FAQ
DoD khác acceptance criteria thế nào?
DoD là tiêu chuẩn chung cho mọi item. Acceptance criteria là điều kiện riêng của từng story.
Nếu story chưa đạt DoD thì có được demo không?
Có thể demo nếu team đồng ý, nhưng phải nói rõ trạng thái và known issue. Không nên gọi là Done nếu chưa đạt DoD.
DoD có thay đổi được không?
Có. Team có thể cải thiện DoD qua retrospective, nhưng nên thống nhất rõ trước khi áp dụng.