一方だ và つつある đều nói về xu hướng hoặc thay đổi. 一方だ nhấn mạnh một xu hướng tiếp tục theo một hướng, thường là tăng hoặc giảm. つつある nói thay đổi đang diễn ra dần dần, có sắc thái văn viết hơn.
Học chương liên quan: Ngữ pháp N3 chương 9. Bài luyện: Luyện tiến triển N3.
Trả lời nhanh
- Mẫu
- V辞書形 + 一方だ
- Nghĩa chính
- ngày càng, cứ tiếp tục theo một hướng
- Cách dùng
- xu hướng tăng/giảm không dừng
- Mẫu
- Vます bỏ ます + つつある
- Nghĩa chính
- đang dần
- Cách dùng
- thay đổi đang trong quá trình
Nếu câu có 増える, 減る, 悪くなる, 強くなる, 一方だ thường rất tự nhiên. Nếu câu mang phong cách báo cáo hoặc giải thích xã hội, つつある hay xuất hiện.
1. 一方だ: ngày càng
Ví dụ:
何も対策しないと、苦手意識は強くなる一方です。
Nghĩa: Nếu không có biện pháp gì, cảm giác yếu sẽ ngày càng mạnh.
Các cụm hay gặp:
- 増える一方だ: ngày càng tăng
- 減る一方だ: ngày càng giảm
- 悪くなる一方だ: ngày càng xấu đi
- 忙しくなる一方だ: ngày càng bận
一方だ thường nhấn mạnh "chỉ theo một hướng", đôi khi có cảm giác tiêu cực hoặc đáng lo.
2. つつある: đang dần
Ví dụ:
毎日の練習で、読解への苦手意識が消えつつあります。
Nghĩa: Nhờ luyện mỗi ngày, cảm giác sợ đọc hiểu đang dần biến mất.
つつある là văn viết/trang trọng hơn ている. Nó thường xuất hiện trong bài báo, báo cáo, bài giải thích xu hướng.
Ví dụ thêm:
- 状況は改善しつつあります。
- この学習方法は広がりつつあります。
- 若い人の考え方は変わりつつあります。
So sánh nhanh
- Câu
- 忘れる単語が増える一方です。
- Sắc thái
- số từ quên ngày càng tăng, hơi đáng lo
- Câu
- 苦手意識が消えつつあります。
- Sắc thái
- cảm giác yếu đang dần biến mất
Một方だ thường nhìn xu hướng theo một hướng rõ. つつある nhìn quá trình thay đổi đang diễn ra.
Cách nhìn trong đọc hiểu
Khi bài viết dùng 一方だ, hãy tìm xu hướng mà tác giả thấy đáng chú ý. Đáp án đúng thường phải giữ ý "ngày càng" hoặc "tiếp tục theo một hướng", không chỉ nói sự việc xảy ra một lần.
Khi bài viết dùng つつある, đừng dịch thành "đã hoàn toàn xong". Mẫu này nói quá trình đang diễn ra. Ví dụ 改善しつつある là đang dần cải thiện, chưa chắc đã cải thiện xong.
Mini test
-
復習しないと、忘れる単語は増える___です。 → 一方
-
状況は改善し___あります。 → つつ
-
忙しさは増える___です。 → 一方
Bẫy đáp án và cách tự kiểm tra
- Bẫy thường gặp
- Chỉ nhớ nghĩa tiếng Việt nhưng không nhìn cấu trúc
- Cách tự kiểm tra
- Che phần dịch, nhìn câu Nhật và tự nói chức năng của mẫu
- Bẫy thường gặp
- Chọn đáp án có từ quen nhưng sai quan hệ ý
- Cách tự kiểm tra
- Kiểm tra câu trước/sau: giải thích, đối lập, thêm ý hay điều kiện
- Bẫy thường gặp
- Không phân biệt sắc thái gần nhau
- Cách tự kiểm tra
- Tự đặt 2 câu tối thiểu: một câu đời sống, một câu đọc hiểu
- Bẫy thường gặp
- Làm đúng một lần rồi bỏ qua
- Cách tự kiểm tra
- Ghi câu sai vào trang ôn tập và quay lại sau 2-3 ngày
Sau mini test, đừng chỉ nhìn đáp án. Hãy ghi lại vì sao bạn chọn sai: sai nghĩa, sai cấu trúc, sai trợ từ hay bỏ qua ngữ cảnh. Đây là phần giúp mẫu N3 chuyển từ "biết" sang "dùng được trong đọc hiểu". Nếu chưa chắc nền N4 đã đủ để học N3, hãy làm kiểm tra trình độ miễn phí trước khi học thêm mẫu mới.
Bài luyện nên làm
- Ngữ pháp N3 chương 9
- Luyện tiến triển N3
- Ngữ pháp N3: につれて / にしたがって / とともに
- Bộ luyện N3 bridge
- Từ vựng N3 bridge
Câu hỏi thường gặp
一方だ có luôn tiêu cực không?
Không luôn, nhưng thường dùng cho xu hướng đáng chú ý, nhiều khi là tiêu cực như 増える一方, 悪くなる一方.
つつある có dùng trong hội thoại không?
Có thể dùng, nhưng hơi văn viết. Trong hội thoại thường dùng ている hoặc 少しずつ...ている.
Hai mẫu này có quan trọng trong bài đọc N3 không?
Có, vì bài đọc N3 hay nói về xu hướng xã hội, thay đổi trong học tập hoặc tình trạng đang tiến triển.