Trợ từ N5 là phần dễ nhìn thì đơn giản nhưng vào đề lại sai nhiều. Lý do thường không phải vì bạn chưa từng học, mà vì bạn học từng trợ từ riêng lẻ và chưa luyện trong câu có động từ thật.
Bài này giúp bạn phân biệt nhanh は, が, を, に, で, sau đó chọn bài luyện phù hợp trong ngữ pháp N5 và bài luyện N5.
Tóm tắt nhanh
- Trợ từ
- は
- Câu hỏi tự kiểm tra
- Chủ đề đang nói là gì?
- Ví dụ ý nghĩa
- về A thì...
- Trợ từ
- が
- Câu hỏi tự kiểm tra
- Ai/cái gì tồn tại hoặc nổi bật?
- Ví dụ ý nghĩa
- A là chủ thể
- Trợ từ
- を
- Câu hỏi tự kiểm tra
- Hành động tác động vào gì?
- Ví dụ ý nghĩa
- ăn cơm, đọc sách
- Trợ từ
- に
- Câu hỏi tự kiểm tra
- Điểm đến, thời gian, nơi tồn tại?
- Ví dụ ý nghĩa
- đến trường, lúc 7 giờ
- Trợ từ
- で
- Câu hỏi tự kiểm tra
- Hành động xảy ra ở đâu/bằng gì?
- Ví dụ ý nghĩa
- học ở thư viện, đi bằng xe
Nếu chỉ nhớ nghĩa tiếng Việt, bạn vẫn dễ sai. Hãy gắn trợ từ với động từ cuối câu.
1. は và が khác nhau thế nào?
は thường đánh dấu chủ đề: mình đang nói về ai/cái gì. が thường đánh dấu chủ thể nổi bật, nhất là trong câu tồn tại hoặc khi muốn nhấn mạnh "ai/cái gì".
- Câu
- わたしは ベトナム人です。
- Cách hiểu
- Nói về tôi: tôi là người Việt
- Câu
- ねこが います。
- Cách hiểu
- Có con mèo
- Câu
- だれが きましたか。
- Cách hiểu
- Ai đã đến?
Lỗi hay gặp là dùng は cho mọi chủ ngữ. Khi thấy câu tồn tại với います/あります, hãy kiểm tra が trước.
2. を dùng với hành động tác động vào vật
を đi với tân ngữ của hành động:
- ごはんを たべます。
- ほんを よみます。
- みずを のみます。
Nếu câu có động từ như ăn, uống, đọc, viết, mua, xem, hãy hỏi: "hành động này tác động vào vật gì?". Vật đó thường đi với を.
Bạn có thể luyện nhóm này bằng ngữ pháp N5 và luyện ngữ pháp nhanh.
3. に và で dễ nhầm nhất
Một mẹo ngắn:
- Trợ từ
- に
- Dùng khi
- điểm đến, thời gian, nơi tồn tại
- Trợ từ
- で
- Dùng khi
- nơi xảy ra hành động, phương tiện
So sánh:
- Câu
- がっこうに いきます。
- Vì sao
- đi đến trường
- Câu
- がっこうで べんきょうします。
- Vì sao
- học ở trường
- Câu
- 7じに おきます。
- Vì sao
- thức dậy lúc 7 giờ
- Câu
- バスで いきます。
- Vì sao
- đi bằng xe buýt
Cùng là "trường", nhưng đi đến trường dùng に, còn học ở trường dùng で.
4. Cách luyện trợ từ trong 15 phút
- Phút
- 0-5
- Việc làm
- đọc lại bảng
は/が/を/に/で
- Phút
- 5-10
- Việc làm
- làm luyện trợ từ N5
- Phút
- 10-13
- Việc làm
- ghi 3 câu sai nhất
- Phút
- 13-15
- Việc làm
- mở phần ôn lỗi để ôn lại hôm sau
Nếu sai nhiều, đừng học thêm mẫu mới ngay. Hãy làm lại bài trợ từ sau 1-2 ngày.
5. Khi nào chuyển sang bài khác?
Bạn có thể chuyển sang từ vựng N5, đọc hiểu N5 hoặc đề N5 ngắn khi:
- Bạn giải thích được vì sao dùng
にhoặcで. - Bạn không dùng
はcho mọi câu. - Bạn biết nhìn động từ cuối câu trước khi chọn trợ từ.
- Bạn đã làm lại câu sai trong phần ôn lỗi.
Nếu đang ôn theo lịch dài hơn, đọc thêm ngữ pháp JLPT N5 trong 30 ngày và những lỗi thường gặp khi thi N5.
Nếu lỗi của bạn không phải trợ từ
Khi làm bài N5, nhiều bạn nghĩ mình sai trợ từ nhưng nguyên nhân thật lại nằm ở động từ, tính từ hoặc kanji. Hãy dùng bảng này trước khi học thêm bài mới:
- Dấu hiệu khi sai
- Chọn đúng trợ từ nhưng sai vì động từ ở quá khứ/phủ định
- Bài nên đọc
- Động từ N5 thể ます, て, ない, た
- Bài luyện nên làm
- Luyện động từ N5
- Dấu hiệu khi sai
- Hiểu nghĩa câu nhưng nhầm phủ định của tính từ
- Bài nên đọc
- Tính từ N5 đuôi い và な
- Bài luyện nên làm
- Mini test tính từ N5
- Dấu hiệu khi sai
- Không nhận ra từ vì có kanji cơ bản
- Bài nên đọc
- Kanji N5 nên học đầu tiên
- Bài luyện nên làm
- Luyện kanji N5 cơ bản
Sau khi sửa một nhóm lỗi, quay lại phần ôn lỗi để làm lại câu sai. Nếu lỗi trợ từ vẫn lặp lại, làm lại luyện trợ từ N5 trước khi mở mô phỏng N5 Kiến thức ngôn ngữ・Đọc hiểu tự biên soạn.
Câu hỏi thường gặp
Hay nhầm に và で thì học gì trước?
Hãy học theo cặp câu có cùng danh từ: 学校に行きます và 学校で勉強します. Cách này dễ nhớ hơn học nghĩa rời rạc.
Có cần thuộc hết trợ từ N5 trước khi làm đề không?
Không cần chờ thuộc hết. Bạn nên học nhóm cơ bản rồi làm bài ngắn để thấy lỗi thật.
Sai trợ từ có ảnh hưởng đọc hiểu N5 không?
Có. Nếu nhầm trợ từ, bạn dễ hiểu sai ai làm gì, ở đâu và lúc nào. Vì vậy nên luyện trợ từ song song với đọc hiểu ngắn.