Tóm tắt nhanh
- Kanji N4 không nên học bằng cách chép từng chữ thật nhiều lần. Hãy học theo cụm: chữ → từ ghép → câu ngắn → bài đọc.
- Nếu đã xong N5, mục tiêu thực tế trong 8 tuần là đọc được các từ ghép N4 thường gặp, không phải thuộc mọi âm On/Kun.
- Khi học bài này, nên mở song song flashcard từ vựng N4, ngữ pháp N4 và bộ luyện đề N4.
- Nếu bạn đang gặp vấn đề
- Nhìn kanji quen nhưng không đọc được từ ghép
- Hãy bắt đầu từ
- Phần "Nguyên tắc học Kanji N4"
- Làm tiếp
- Ôn bằng flashcard từ vựng N4
- Nếu bạn đang gặp vấn đề
- Đọc bài N4 bị chậm
- Hãy bắt đầu từ
- Nhóm thời gian, di chuyển, đời sống
- Làm tiếp
- Làm bài đọc hiểu N4
- Nếu bạn đang gặp vấn đề
- Hay nhầm chữ hoặc từ gần nghĩa
- Hãy bắt đầu từ
- Checklist trước khi chuyển nhóm mới
- Làm tiếp
- Đọc kanji và từ vựng N4 hay nhầm
- Nếu bạn đang gặp vấn đề
- Chưa chắc nền N5
- Hãy bắt đầu từ
- Làm kiểm tra trình độ miễn phí
- Làm tiếp
- Sau đó học lại phần N5 yếu trước
- Nếu bạn đang gặp vấn đề
- Đã sai kanji trong bài luyện
- Hãy bắt đầu từ
- Mở phần ôn lỗi
- Làm tiếp
- Làm lại mini test từ vựng N4
Sau N5, nhiều người học bắt đầu thấy kanji "rối" hơn: cùng một chữ có nhiều cách đọc, từ ghép dài hơn, câu đọc hiểu có nhiều chữ Hán hơn và đáp án không còn dễ đoán bằng romaji hay hiragana. Nếu chỉ chép mỗi chữ 20 lần, bạn có thể nhớ mặt chữ trong vài ngày nhưng vẫn đọc chậm khi gặp trong câu.
Bài này hướng dẫn cách học Kanji N4 theo chủ đề trong 8 tuần. Mục tiêu không phải là học thuộc một danh sách cứng, vì JLPT không công bố danh sách kanji bắt buộc cho từng cấp độ. Mục tiêu thực tế hơn là nhận diện các chữ hay gặp ở trình độ N4, đọc được từ ghép cơ bản và dùng kanji để tăng tốc phần từ vựng, đọc hiểu.
Nếu vấn đề chính là nhầm từ ghép hoặc đọc chậm trong câu, đọc thêm kanji và từ vựng N4 hay nhầm.
Vì sao lên N4 thì kanji khó hơn?
Ở N5, bạn thường gặp các chữ rất quen thuộc như 日, 月, 人, 山, 川, 学, 生. Sang N4, vấn đề không chỉ là "thêm chữ mới", mà là cách chữ xuất hiện trong từ ghép và câu dài hơn.
Ví dụ:
- Kanji
- 使
- Từ đơn giản
- 使う
- Từ ghép nên biết
- 使用, 大使館
- Nghĩa chính
- dùng, sử dụng
- Kanji
- 運
- Từ đơn giản
- 運ぶ
- Từ ghép nên biết
- 運転, 運動
- Nghĩa chính
- vận chuyển, vận hành, vận động
- Kanji
- 終
- Từ đơn giản
- 終わる
- Từ ghép nên biết
- 終電, 終了
- Nghĩa chính
- kết thúc
- Kanji
- 起
- Từ đơn giản
- 起きる
- Từ ghép nên biết
- 起こす, 起床
- Nghĩa chính
- thức dậy, xảy ra, gây ra
- Kanji
- 返
- Từ đơn giản
- 返す
- Từ ghép nên biết
- 返事, 返品
- Nghĩa chính
- trả lại, phản hồi
Nếu học từng chữ rời rạc, bạn dễ nhớ nghĩa "mơ hồ" nhưng không đọc được từ ghép. Vì vậy, cách học tốt hơn là học theo cụm: một chữ, vài từ ghép thường gặp, một câu ví dụ ngắn.
Nguyên tắc học Kanji N4: ít chữ hơn, nhiều lần gặp hơn
Đừng cố nhồi quá nhiều chữ trong một ngày. Với người tự học, mỗi ngày 5-7 chữ mới là đủ nếu bạn học kèm từ ghép và câu. Quan trọng là gặp lại chữ đó trong nhiều tình huống: flashcard, câu ví dụ, đoạn đọc ngắn, bài luyện N4.
Một đơn vị học tốt nên có 4 phần:
- Nhận diện mặt chữ: chữ này trông giống gì, có bộ phận nào quen?
- Nghĩa lõi: chữ này thường mang ý gì?
- Từ ghép: 2-4 từ có chữ đó.
- Câu ngắn: một câu đủ đơn giản để bạn đọc thành tiếng.
Ví dụ với chữ 便:
- Phần
- Nghĩa lõi
- Nội dung
- tiện lợi, thư, chuyến
- Phần
- Từ ghép
- Nội dung
- 便利, 郵便局, 航空便
- Phần
- Câu
- Nội dung
- この駅はとても便利です。
- Phần
- Cách nhớ
- Nội dung
- 便 thường gặp trong ngữ cảnh tiện lợi, bưu điện, phương tiện gửi
Khi gặp một từ như 便利, bạn không cần phân tích quá sâu âm Hán. Trước tiên hãy nhớ cả từ, cách đọc và câu dùng. Sau đó bạn mới quay lại so sánh với các từ khác có cùng chữ.
Lộ trình 8 tuần học Kanji N4
Lộ trình dưới đây phù hợp nếu bạn học 25-35 phút mỗi ngày. Nếu bận, hãy kéo dài thành 10-12 tuần nhưng giữ nhịp ôn đều.
- Tuần
- 1
- Chủ đề
- Ôn N5 và chữ về thời gian
- Việc cần làm
- Ôn ngày tháng, giờ giấc, trước sau, đầu cuối
- Tuần
- 2
- Chủ đề
- Di chuyển và địa điểm
- Việc cần làm
- Học chữ liên quan đường, ga, xe, chuyển động
- Tuần
- 3
- Chủ đề
- Học tập và công việc
- Việc cần làm
- Học chữ về trường học, công ty, bài kiểm tra, liên lạc
- Tuần
- 4
- Chủ đề
- Đời sống hằng ngày
- Việc cần làm
- Học chữ về ăn uống, mua sắm, gia đình, nhà cửa
- Tuần
- 5
- Chủ đề
- Tính chất và cảm xúc
- Việc cần làm
- Học chữ dùng trong tính từ, trạng thái, cảm nhận
- Tuần
- 6
- Chủ đề
- Động từ hay gặp
- Việc cần làm
- Học chữ trong các động từ như dùng, mở, đóng, bắt đầu, kết thúc
- Tuần
- 7
- Chủ đề
- Từ ghép trong đọc hiểu
- Việc cần làm
- Đọc thông báo, email ngắn, đoạn văn đời sống
- Tuần
- 8
- Chủ đề
- Ôn lỗi sai và luyện đề
- Việc cần làm
- Làm bài N4, ghi lại chữ hay nhầm và ôn theo nhóm
Mỗi tuần nên có một buổi không học chữ mới. Buổi đó chỉ đọc lại lỗi sai và làm bài ngắn. Bạn có thể dùng trang ôn lỗi sau khi làm các bài luyện trên JLPTVN để tránh học xong rồi bỏ quên.
Nhóm 1: thời gian, lịch hẹn, thứ tự
Nhóm này xuất hiện nhiều trong thông báo, email ngắn và hội thoại đặt lịch. Hãy học theo cụm có thời gian cụ thể, đừng chỉ học nghĩa tiếng Việt.
- Kanji
- 始
- Từ nên học
- 始まる, 始める
- Câu ví dụ
- 会議は九時に始まります。
- Kanji
- 終
- Từ nên học
- 終わる, 終電
- Câu ví dụ
- 授業は三時に終わります。
- Kanji
- 予
- Từ nên học
- 予定, 予約
- Câu ví dụ
- 明日の予定を確認します。
- Kanji
- 定
- Từ nên học
- 予定, 決定
- Câu ví dụ
- 時間はまだ決定していません。
- Kanji
- 以
- Từ nên học
- 以上, 以下, 以前
- Câu ví dụ
- 三時以降に来てください。
- Kanji
- 降
- Từ nên học
- 以降, 降りる
- Câu ví dụ
- 次の駅で降ります。
Mẹo học: với các chữ chỉ thời gian như 始, 終, 予, 定, hãy viết câu về lịch học thật của bạn. Ví dụ: "勉強は七時に始めます", "十時に終わります". Câu càng gần đời sống thì càng dễ nhớ.
Nhóm 2: di chuyển và địa điểm
N4 thường có tình huống đi tàu, hỏi đường, chuyển nhà, đến trường, đi công ty. Nhóm chữ này nên học cùng từ vựng chủ đề di chuyển và các bài đọc ngắn trong luyện đề N4.
- Kanji
- 運
- Từ nên học
- 運転, 運動
- Câu ví dụ
- 父は毎日車を運転します。
- Kanji
- 転
- Từ nên học
- 自転車, 運転
- Câu ví dụ
- 駅まで自転車で行きます。
- Kanji
- 送
- Từ nên học
- 送る, 放送
- Câu ví dụ
- メールを送ります。
- Kanji
- 返
- Từ nên học
- 返す, 返事
- Câu ví dụ
- 返事を待っています。
- Kanji
- 着
- Từ nên học
- 着く, 着る
- Câu ví dụ
- もうすぐ駅に着きます。
- Kanji
- 港
- Từ nên học
- 空港, 港
- Câu ví dụ
- 空港までバスで行きます。
Khi học nhóm này, hãy tự vẽ một tuyến đường ngắn: nhà, ga, trường, công ty, siêu thị. Sau đó đặt 5 câu dùng kanji vừa học. Cách này giúp bạn nhớ từ theo bối cảnh thay vì nhớ từng chữ rời.
Nhóm 3: học tập và công việc
Nhóm này hữu ích cho JLPT N4 vì nhiều từ xuất hiện trong thông báo, email ngắn và đoạn đọc về trường học hoặc công việc hằng ngày. Nếu còn yếu phần nhận diện từ, hãy học thêm từ vựng N4 theo chủ đề rồi làm đọc hiểu N4 đoạn ngắn.
- Kanji
- 習
- Từ nên học
- 練習, 習う
- Câu ví dụ
- 毎日漢字を練習します。
- Kanji
- 験
- Từ nên học
- 試験, 経験
- Câu ví dụ
- 来月、日本語の試験があります。
- Kanji
- 質
- Từ nên học
- 質問, 品質
- Câu ví dụ
- 分からない時、質問します。
- Kanji
- 問
- Từ nên học
- 問題, 質問
- Câu ví dụ
- この問題は少し難しいです。
- Kanji
- 説
- Từ nên học
- 説明, 小説
- Câu ví dụ
- 先生が文法を説明しました。
- Kanji
- 連
- Từ nên học
- 連絡, 連れて行く
- Câu ví dụ
- 後で連絡します。
Mẹo học: đừng chỉ học chữ 試 và 験 riêng lẻ. Hãy nhớ 試験 như một từ hoàn chỉnh, sau đó mở rộng sang 受験, 経験 khi gặp trong bài đọc. N4 cần tốc độ nhận diện từ, không chỉ cần biết nghĩa từng chữ.
Nhóm 4: đời sống hằng ngày
Đây là nhóm dễ áp dụng nhất vì bạn có thể gắn kanji vào sinh hoạt. Mỗi ngày hãy chọn một hoạt động thật rồi viết một câu ngắn bằng tiếng Nhật.
- Kanji
- 料
- Từ nên học
- 料理, 料金
- Câu ví dụ
- 料理を作るのが好きです。
- Kanji
- 理
- Từ nên học
- 料理, 理由
- Câu ví dụ
- 理由を教えてください。
- Kanji
- 洋
- Từ nên học
- 洋服, 洋食
- Câu ví dụ
- 新しい洋服を買いました。
- Kanji
- 服
- Từ nên học
- 服, 洋服
- Câu ví dụ
- この服は安いです。
- Kanji
- 貸
- Từ nên học
- 貸す, 貸出
- Câu ví dụ
- 友だちに本を貸しました。
- Kanji
- 借
- Từ nên học
- 借りる
- Câu ví dụ
- 図書館で本を借りました。
Một lỗi phổ biến là nhầm 貸す và 借りる. Hãy ghi bằng cặp đối lập:
- 日本語
- Aさんに本を貸す
- Nghĩa
- cho A mượn sách
- 日本語
- Aさんに本を借りる
- Nghĩa
- mượn sách từ A
Học theo cặp như vậy giúp bạn giảm lỗi khi làm câu hỏi ngữ pháp và đọc hiểu.
Nhóm 5: tính chất, cảm xúc, trạng thái
Nhóm này thường xuất hiện trong câu mô tả: đồ vật tiện lợi, bài khó, người thân thiết, nơi yên tĩnh, cơ thể đau, tâm trạng vui buồn. Khi học, hãy gắn kanji với tính từ hoặc danh từ thường đi cùng.
- Kanji
- 便
- Từ nên học
- 便利, 郵便局
- Câu ví dụ
- このアプリは便利です。
- Kanji
- 利
- Từ nên học
- 便利, 利用
- Câu ví dụ
- 図書館をよく利用します。
- Kanji
- 静
- Từ nên học
- 静か
- Câu ví dụ
- この町は静かです。
- Kanji
- 親
- Từ nên học
- 親, 親切
- Câu ví dụ
- 店員さんは親切でした。
- Kanji
- 痛
- Từ nên học
- 痛い, 頭痛
- Câu ví dụ
- 朝から頭が痛いです。
- Kanji
- 悪
- Từ nên học
- 悪い, 気分が悪い
- Câu ví dụ
- 今日は気分が悪いです。
Với tính từ, hãy đặt câu so sánh thật đơn giản. Ví dụ: "駅の近くは便利ですが、少し高いです". Câu có liên kết nhưng vẫn ngắn sẽ giúp bạn luyện cả kanji lẫn ngữ pháp N4.
Cách ôn hằng ngày trong 30 phút
Bạn có thể dùng lịch 30 phút này:
- Thời lượng
- 5 phút
- Việc cần làm
- Ôn 10 flashcard cũ
- Thời lượng
- 10 phút
- Việc cần làm
- Học 5 chữ mới kèm từ ghép
- Thời lượng
- 5 phút
- Việc cần làm
- Đọc to câu ví dụ
- Thời lượng
- 5 phút
- Việc cần làm
- Tự viết 2 câu về bản thân
- Thời lượng
- 5 phút
- Việc cần làm
- Làm bài ngắn hoặc ghi lỗi sai
Nếu chỉ có 15 phút, hãy bỏ phần chữ mới và chỉ ôn chữ cũ trong câu. Kanji quên nhanh nhất khi bạn học nhiều nhưng ít gặp lại. Một buổi ôn ngắn nhưng đều thường hiệu quả hơn một buổi học dài rồi nghỉ nhiều ngày.
Sau khi học một nhóm chữ, hãy kiểm tra bằng các trang sau:
- Flashcard từ vựng N4 để nhận diện từ trong ngữ cảnh.
- Từ vựng N4 theo chủ đề để biết nhóm từ nào nên học trước.
- Ngữ pháp N4 để đặt câu đúng hơn.
- Bài luyện từ vựng N4 để kiểm tra nghĩa từ.
- Bài đọc hiểu N4 để tập đọc câu dài.
- Thi thử JLPT N4 miễn phí để xem kanji có còn làm bạn đọc chậm không.
Danh sách kiểm tra trước khi chuyển sang nhóm kanji mới
Trước khi học nhóm tiếp theo, hãy tự kiểm tra:
- Bạn có đọc được ít nhất 70-80% từ ghép trong nhóm cũ không?
- Bạn có đặt được 3 câu ngắn dùng chữ vừa học không?
- Bạn có phân biệt được các cặp dễ nhầm như 貸す/借りる, 始まる/始める, 着く/着る không?
- Bạn có nhận ra chữ đó trong bài đọc, không chỉ trong flashcard không?
- Bạn có ghi lại lỗi sai để ôn lại sau 2-3 ngày không?
Nếu câu trả lời là "chưa", đừng vội học thêm nhiều chữ. Hãy quay lại đọc câu ví dụ, làm bài luyện ngắn và ghi các cặp dễ nhầm vào sổ lỗi sai.
Những lỗi học Kanji N4 rất dễ mắc
1. Học quá nhiều âm đọc cùng lúc
Một chữ có thể có nhiều âm On và Kun, nhưng người học N4 chưa cần thuộc tất cả ngay. Hãy ưu tiên âm đọc xuất hiện trong từ bạn đang học. Ví dụ, học 便利 trước, sau đó khi gặp 郵便局 thì thêm cách đọc mới.
2. Chỉ chép chữ, không đọc câu
Chép giúp nhớ nét, nhưng JLPT kiểm tra khả năng nhận diện trong từ và câu. Sau mỗi chữ, hãy đọc ít nhất một câu có chữ đó.
3. Không ôn chữ đã học ở N5
N4 vẫn dùng lại rất nhiều chữ N5 trong từ ghép mới. Nếu quên chữ nền tảng, bạn sẽ thấy từ N4 khó hơn thực tế. Tuần đầu nên ôn lại các chữ quen thuộc về thời gian, người, trường học, địa điểm.
4. Tách kanji khỏi từ vựng
Kanji và từ vựng không nên học riêng hoàn toàn. Khi học chữ 終, hãy học luôn 終わる, 終電, 終了. Khi học chữ 連, hãy học luôn 連絡. Đây là cách giúp bạn đọc hiểu nhanh hơn.
Kế hoạch ôn trước ngày làm đề N4
Trước khi làm một đề N4, đừng cố học thêm chữ mới trong ngày cuối. Hãy ôn 3 nhóm:
- Chữ hay nhầm: nhìn giống nhau, nghĩa gần nhau, hoặc cùng xuất hiện trong từ ghép.
- Từ ghép thường sai: các từ bạn từng chọn sai trong bài luyện.
- Câu ví dụ ngắn: đọc to để tăng tốc nhận diện.
Khi làm đề xong, đừng chỉ nhìn điểm. Hãy ghi lại lỗi theo 3 loại:
- Loại lỗi
- Không biết chữ
- Ví dụ
- Gặp chữ mới hoàn toàn
- Cách sửa
- Thêm vào nhóm chủ đề tương ứng
- Loại lỗi
- Biết chữ nhưng không biết từ
- Ví dụ
- Biết 予 nhưng không hiểu 予約
- Cách sửa
- Học theo từ ghép
- Loại lỗi
- Biết từ nhưng đọc chậm
- Ví dụ
- Hiểu nghĩa sau khi suy nghĩ lâu
- Cách sửa
- Đọc lại câu và ôn cách đọc
Cách ghi lỗi này giúp bạn biết mình đang thiếu kanji, thiếu từ vựng hay chỉ thiếu tốc độ đọc.
Kết luận
Học Kanji N4 không nên bắt đầu bằng việc săn một danh sách thật dài. Hãy học theo chủ đề, gắn chữ với từ ghép và câu ngắn, sau đó kiểm tra bằng bài luyện đọc. Nếu giữ nhịp 25-35 phút mỗi ngày trong 8 tuần, bạn sẽ đọc N4 tự nhiên hơn và bớt sợ các đoạn văn có nhiều kanji.
Bắt đầu theo thứ tự này: làm chẩn đoán, ôn từ vựng N4, học ngữ pháp N4, rồi kiểm tra bằng bài luyện N4. Nếu bạn hay nhầm chữ và từ ghép, đọc thêm kanji và từ vựng N4 hay nhầm. Nếu bạn cần một kế hoạch rộng hơn, đọc thêm lộ trình học JLPT N4 trong 60 ngày.
Câu hỏi thường gặp
JLPT N4 có danh sách kanji chính thức không?
JLPT không công bố danh sách kanji bắt buộc theo từng cấp độ. Vì vậy, bạn nên học theo các chữ và từ thường gặp trong giáo trình, bài luyện, flashcard và đoạn đọc ở trình độ N4.
Mỗi ngày nên học bao nhiêu kanji N4?
Nếu tự học, 5-7 chữ mới mỗi ngày là mức dễ duy trì. Quan trọng hơn là ôn lại chữ cũ trong từ ghép và câu ví dụ.
Có cần viết tay tất cả kanji N4 không?
Viết tay giúp nhớ mặt chữ, nhưng không nên dành toàn bộ thời gian để chép. Với mục tiêu đọc hiểu JLPT, hãy ưu tiên nhận diện chữ, đọc từ ghép và hiểu câu.
Học kanji riêng hay học cùng từ vựng tốt hơn?
Nên học cùng từ vựng. Một chữ riêng lẻ chỉ cho bạn nghĩa chung, còn từ ghép mới giúp bạn đọc bài N4 nhanh và chính xác hơn.